Polska ma być ponownie zwolniona z unijnego mechanizmu solidarności migracyjnej

Co ustalili dziennikarze

Polska ma na kolejny rok zostać wyłączona z obowiązku przyjmowania migrantów w ramach relokacji albo wpłacania opłaty za odmowę ich przyjęcia. Taką informację uzyskała PAP w źródłach unijnych, a przekazały ją także WP, Interia, Bankier i Onet. Podobne nieoficjalne ustalenia podali korespondent TVN24 w Brukseli Maciej Sokołowski oraz korespondentka RMF FM.

Wszystkie te doniesienia mają charakter nieoficjalny. Komisja Europejska nie opublikowała jeszcze raportu, który będzie podstawą decyzji o tym, które państwa zostaną objęte mechanizmem.

Zobacz: Komisja Europejska wszczyna postępowanie wobec Booking.com w sprawie oszustw i reklam

Jak działa mechanizm obowiązkowej solidarności

Mechanizm jest częścią nowego paktu o migracji i azylu. Zobowiązuje państwa członkowskie do wspierania krajów, które odczuwają presję migracyjną. Relokacja, czyli przyjęcie części migrantów z innego państwa, jest tylko jedną z form pomocy.

Jak opisuje RMF24, pakt stosuje się w całej Unii od czerwca tego roku, a pomoc może polegać na relokacji, wpłacie finansowej albo wsparciu technicznym i sprzętowym. Według RMF24 stawka wynosi około 20 tys. euro za jednego nieprzyjętego migranta. O sposobie wypełnienia zobowiązań decydują same państwa, jak podała Interia.

Dlaczego Polska może zostać zwolniona

W ocenie z 2025 roku Komisja uznała Polskę jednocześnie za państwo zagrożone zwiększoną presją migracyjną i znajdujące się w trudnej sytuacji migracyjnej. Według PAP, na którą powołują się WP i Interia, wynikało to z dużej liczby uchodźców z Ukrainy w Polsce oraz z prób nielegalnego przekraczania wschodniej granicy.

RMF24 cytuje rozmówcę, według którego od zeszłego roku niewiele się zmieniło: uchodźcy z Ukrainy nadal przebywają w Polsce, napięcia na granicy z Białorusią się utrzymują, a metodologia oceny pozostała ta sama. Rozmówca miał dodać, że nie będzie zaskoczenia. Jak podaje stacja, polskie władze od tygodni przekazywały Komisji dane o sytuacji migracyjnej i spodziewają się pozytywnej decyzji.

Terminy i dalsze kroki

Raport ma zostać przedstawiony 4 listopada. RMF24 zwraca uwagę, że KE spóźnia się z jego publikacją: teoretyczny termin minął w połowie października, następnie padała data 27 października, a obecnie wskazano 4 listopada.

Komisja ma skierować do państw członkowskich w Radzie UE propozycję wyłączenia Polski z mechanizmu. Według PAP decyzja Rady jest w tym przypadku formalnością. RMF24 zaznacza, że zwolnienie ma charakter czasowy i za rok Komisja podejmie kolejną decyzję. Polska jest obecnie zwolniona do końca bieżącego roku.

Skala relokacji w 2026 roku

Interia przypomina, że na 2026 rok KE ogłosiła relokację 21 tys. osób i wkład państw w wysokości 420 mln euro. Państwa zobowiązały się jednak do relokacji niecałych 9 tys. osób, z czego najwięcej, 4,5 tys., miały przyjąć Niemcy.

Według Interii Berlin w praktyce wziął na siebie rozpatrywanie wniosków azylowych osób, które przybyły do Niemiec z Włoch i Grecji. Jak zaznacza portal, zgodnie z prawem UE obowiązek ten spoczywa na pierwszym państwie wjazdu do Unii.