Oslo: USA i Ukraina uzgodniły propozycje pokojowe, Witkoff przekaże je Putinowi

Co uzgodniono w Oslo

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski poinformował po wtorkowych rozmowach w Oslo, że Kijów i Waszyngton uzgodniły propozycje dotyczące zakończenia wojny. Rozmawiał z wysłannikami Donalda Trumpa: Stevem Witkoffem i Jaredem Kushnerem. Jak podaje BBC, Witkoff nie był obecny na wspólnej konferencji prasowej, a Kushner uczestniczył w spotkaniu przez łącze wideo.

Według Onetu, który publikuje tekst za serwisem The Moscow Times, omawiano m.in. rozwiązania związane z NATO, artykułem 5 Traktatu Północnoatlantyckiego oraz gwarancje wzorowane na tym artykule. Artykuł 5 przewiduje zbiorową odpowiedź wojskową w razie ataku na jednego z członków sojuszu. Zełenski podkreślił, że gwarancje zostaną zapisane w dokumencie, który Witkoff przekaże Rosjanom.

Zobacz: Nowa runda rozmów o wojnie w Ukrainie w Oslo. Według Reutera weźmie w nich udział Polska

Witkoff jedzie do Rosji

Jak podaje BBC, Witkoff ma w środę spotkać się z Putinem w Petersburgu, by omówić propozycje. Interia, powołując się na urzędnika administracji USA cytowanego przez Axios i Reutera, pisze o wyjeździe do Moskwy; źródła różnią się więc co do miejsca spotkania. Kushner ma ponownie uczestniczyć zdalnie.

Zełenski ocenił, że odpowiedź Kremla powinna być znana już następnego dnia. Premier Norwegii Jonas Gahr Støre wyraził nadzieję, że rozmowy mogą otworzyć drogę do spotkania na szczeblu przywódców. Według amerykańskiego urzędnika celem jest droga do negocjacji trójstronnych, a następnie szerszych rozmów wielostronnych.

Wywiad, Starlink i zapowiedzi stron

Zełenski powiedział, że USA i Ukraina wznowiły wymianę danych wywiadowczych, a wczesne ostrzeganie przed rakietami balistycznymi znów działa. BBC przypomina, że Kijów oskarżał USA o wstrzymywanie informacji wywiadowczych, co Waszyngton nazwał skandalicznym zarzutem.

W sprawie Starlinka przekazy się różnią. Według Onetu Zełenski zapowiedział, że pełna funkcjonalność systemu zostanie przywrócona w ciągu najbliższych 48 godzin. BBC pisze natomiast, że prezydent Ukrainy powiedział jedynie, iż liczy na dobry wynik w tej sprawie, po tym jak ukraińskie wojsko zgłaszało ograniczenia prędkości platformy. Nie wiadomo więc, czy przywrócenie pełnej funkcjonalności jest już ustalone.

Prezydent Finlandii Alexander Stubb mówił o realnym postępie, ale według BBC nie podał szczegółów i ostrzegał, że potrzeba cierpliwości. Zełenski ponowił propozycję spotkania trójstronnego z Putinem i Trumpem oraz wzajemnego wstrzymania ataków na infrastrukturę energetyczną, dodając, że Kreml dotąd takie pomysły odrzucał.

Tło sprawy

Jak informowaliśmy we wtorek 20 października, powołując się na Reutera, rozmowy w Oslo odbywały się w czasie napięć między Waszyngtonem a Kijowem po nieudanym spotkaniu w Miami 9 października. W poniedziałek 19 października pisaliśmy za „Wall Street Journal” o propozycji Putina, by w listopadzie spotkać się z Trumpem i Xi Jinpingiem.

BBC wskazuje, że Trump mówił ostatnio, iż czas na nowego prezydenta Ukrainy lub na to, by ktoś inny negocjował w jej imieniu. Po konferencji w Oslo znów oświadczył, że chce, by Kijów „zawarł porozumienie”. Zełenski zastrzegł, że ewentualny szczyt dotyczący Ukrainy musi odbywać się z udziałem Kijowa.

Stanowiska i obawy

Wiceprezydent USA JD Vance powiedział w poniedziałek, według BBC, że Ukraina jest partnerem w niektórych sprawach, ale USA nie mają z nią formalnego sojuszu i mają odmienne interesy, m.in. w kwestii ataków na rosyjską energetykę. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz mówił o niejednoznacznych sygnałach z Waszyngtonu. Szef rosyjskiej dyplomacji Siergiej Ławrow wykluczył wcześniej „jakiekolwiek ustępstwa polityczne”, ale zapowiedział, że Kreml wysłucha propozycji Witkoffa.

Onet pisze, że w polskim rządzie pojawiają się obawy przed negocjacjami Trumpa z Putinem; rozmówcy portalu użyli określenia „Jałta 2”. Są to opinie przekazane Onetowi, nie oficjalne stanowisko rządu.

Co dalej

Kluczowa będzie reakcja Moskwy po spotkaniu z Witkoffem. Putin nie komentował jeszcze publicznie ostatnich wydarzeń. Treść uzgodnionych propozycji nie została ujawniona.

Rosyjskie ataki trwają: według BBC ukraińskie władze podały, że we wtorek zginęło co najmniej 10 osób, a w nocy na środę dwie kolejne pod Charkowem.