Putin zapowiada gotowość do rozmów trójstronnych z USA i Ukrainą, Europa szuka negocjatora

Co powiedział Putin

Rosyjski przywódca w czwartek, w wywiadzie dla państwowej telewizji Rossija, oświadczył, że Rosja jest gotowa na trójstronne rozmowy z udziałem Stanów Zjednoczonych i Ukrainy. Jak relacjonuje Reuters, powołany przez PAP i Bankier, Putin przekazał, że Kreml poinformował już o tym Waszyngton i jest gotów wznowić negocjacje w sprawie zakończenia wojny.

Według Putina rozmowy powinny koncentrować się na bezpieczeństwie Rosji i Ukrainy, ale też obejmować szersze kwestie bezpieczeństwa europejskiego. Dodał, że Rosja nie przygotowuje się do wojny z Europą.

Zobacz: Witkoff u Putina w Petersburgu: Rosja uwalnia Amerykanina, padła propozycja spotkania z Trumpem

Wypowiedzi o „jednym narodzie”

Putin stwierdził również, że terytoria we wschodniej Ukrainie, do których rości sobie prawa Moskwa, są „historycznie rosyjskimi ziemiami”. Jego zdaniem „najnowsze badania genetyczne pokazują, że Rosjanie i Ukraińcy to w istocie jeden i ten sam naród”.

Są to wypowiedzi rosyjskiego prezydenta, a materiały źródłowe nie przytaczają żadnych badań, na które się powołuje.

Rozmowy w Oslo i Petersburgu

Bankier, powołując się na PAP, podaje, że Donald Trump ocenił w środę, iż zakończenie wojny nigdy nie było tak blisko. Specjalny wysłannik USA Steve Witkoff spotkał się w tym tygodniu z Wołodymyrem Zełenskim w Oslo, a następnie z Putinem w Petersburgu. Witkoff uznał rozmowy za konstruktywne i zapowiedział dalsze negocjacje trójstronne na szczeblu technicznym.

Doradca Putina Jurij Uszakow także mówił o gotowości do rozmów trójstronnych, lecz chłodniej odniósł się do nowych propozycji, które Witkoff zasygnalizował po spotkaniu z Zełenskim. Onet, w analizie opartej na tekście „Die Welt”, pisze, że Uszakow uznał ukraińsko-europejskie propozycje za zawierające „niewiele przydatnego”. Ten sam tekst podaje, że kilka godzin po spotkaniu w Petersburgu rosyjska armia przeprowadziła nocny atak na Kijów.

Tło sprawy

W piątek 16 października Trump uchylił stosowanie sankcji i ceł wobec Rosji wynikających z ustawy Lindseya Grahama, powołując się na interes narodowy USA. Decyzję pochwalił Kiriłł Dmitrijew, doradca Putina, a skrytykowali ją politycy i eksperci w USA i Polsce.

W poniedziałek 19 października „Wall Street Journal” podał, że Putin zaproponował Trumpowi i Xi Jinpingowi spotkanie w listopadzie, być może podczas szczytu APEC w Shenzhen. Zełenski skomentował ten pomysł słowami „Nic o Ukrainie bez Ukrainy”, jak pisze Onet. Wcześniej, we wtorek 20 października, Reuters informował o planowanej rundzie rozmów w Oslo, w której wśród uczestników wymieniano grupę E4, do której należy Polska. Rozmowy miały się odbywać na tle napięć po nieudanym spotkaniu w Miami 9 października. Materiały z piątku potwierdzają spotkanie Witkoffa z Zełenskim w Oslo, ale nie mówią, czy grupa E4 wzięła w nim udział.

Europa szuka negocjatora

Według „The Telegraph”, cytowanego przez WP, rozważanych jest pięciu europejskich przywódców: Giorgia Meloni, Alexander Stubb, Petr Pavel, Jonas Gahr Støre i Mette Frederiksen. Władze UE miały się już skontaktować z kandydatami. Źródło gazety uważa, że bardziej prawdopodobny jest wybór grupy liderów niż jednej osoby, co pozwoliłoby uniknąć rywalizacji między krajami.

Wcześniej Politico wymieniało Stubba, Angelę Merkel i Mario Draghiego. Kaja Kallas miała wykluczyć swój udział, bo jej stanowisko wobec Rosji mogłoby skutkować odrzuceniem przez Moskwę. Putin chce natomiast Gerharda Schrödera, na co europejscy partnerzy patrzą niechętnie, wskazując na jego powiązania biznesowe z Rosją.

Oceny i co dalej

Onet w analizie ocenia, że niewiele wskazuje na przełom, a deklaracja Putina może służyć pogłębieniu napięć między Zełenskim a Trumpem. To ocena autorów tekstu, nie ustalony fakt. Ten sam materiał opisuje obawy w Kijowie dotyczące wstrzymania wymiany danych wywiadowczych przez USA oraz opóźnień w dostawach rakiet Patriot.

Nie wiadomo jeszcze, kiedy odbędą się rozmowy techniczne ani kto ostatecznie będzie reprezentował Europę. Doniesienia o kandydatach opierają się na anonimowych źródłach dyplomatycznych i nie zostały oficjalnie potwierdzone.