Rozmowy w Abu Zabi: pierwszy dzień za nami, w środę ciąg dalszy negocjacji USA, Rosji i Ukrainy

Cztery godziny rozmów i wznowienie w środę

Pierwszy dzień trójstronnych negocjacji w Abu Zabi dobiegł końca po czterech godzinach dyskusji, jak podaje Business Insider. Przedstawiciele USA, Jared Kushner i Steve Witkoff, ocenili, że pojawiły się „dobre pomysły na to, jak zniwelować” różnice między oczekiwaniami Moskwy i Kijowa wobec porozumienia pokojowego.

Rozmowy mają być wznowione w środę rano w stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Według Bankiera spotkanie ma potrwać dwa dni. To pierwsze negocjacje w formacie Ukraina–USA–Rosja od lutego.

Zobacz: Ruszyły rozmowy Ukrainy, Rosji i USA w Abu Zabi. Pierwsze takie spotkanie od lutego

Gwarancje bezpieczeństwa i szerszy porządek w Europie

Jak pisze Interia Biznes, powołując się na „Washington Post”, Waszyngton chce rozmawiać z Rosją także o nowym porządku bezpieczeństwa w Europie. Amerykanie mieli poprosić Moskwę o zgodę na gwarancje dla Ukrainy wzorowane na artykułach 4 i 5 NATO, a sam Sojusz miałby udzielić podobnych zapewnień. Artykuł 5 to klauzula sojusznicza: atak na jedno państwo członkowskie oznacza atak na wszystkie i zakłada zbrojną odpowiedź.

Według amerykańskich urzędników, na których powołuje się gazeta, Putin zareagował „z entuzjazmem” na propozycję rozmów o powojennej „architekturze bezpieczeństwa” podczas ostatniej wizyty Witkoffa w Petersburgu. Władze USA chcą równoległych rozmów o zakończeniu walk i o powojennym porządku. Puls Biznesu wskazuje, że wśród tematów są też odbudowa Ukrainy i kwestie humanitarne, a rozmowy poprzedziły konsultacje Kijowa z państwami europejskimi i NATO.

Tło sprawy

W czwartek 22 października Władimir Putin oświadczył w wywiadzie dla telewizji Rossija, że Rosja jest gotowa wznowić rozmowy trójstronne, które objęłyby także bezpieczeństwo europejskie. Jak pisaliśmy, Witkoff spotkał się wówczas z Wołodymyrem Zełenskim w Oslo i z Putinem w Petersburgu. Według „The Telegraph” w UE rozważano wyłonienie europejskiego negocjatora lub grupy negocjatorów.

W poniedziałek 26 października, powołując się na „The Telegraph”, informowaliśmy, że Putin może żądać ograniczenia obecności NATO do poziomu z 1997 roku. Doradca Kremla Uszakow nazwał zapowiedziane rozmowy „próbą generalną” i nie oczekiwał przełomu. Zełenski deklarował dążenie do punktowych zawieszeń broni i wymiany jeńców. We wtorek rano rozmowy formalnie ruszyły; stanowiska Kijowa i Moskwy w sprawie Donbasu nadal się różnią.

Obawy o „pułapkę” dla Zachodu

Francuski „Le Parisien”, cytowany przez PAP, ocenił, że Rosja próbuje powiązać pokój w Ukrainie z „renegocjowaniem równowagi wojskowej” w Europie. Dziennik zwrócił uwagę na rozszerzony skład rosyjskiej delegacji, w której jest wiceminister spraw zagranicznych Siergiej Riabkow, współautor żądań z grudnia 2021 roku dotyczących wycofania NATO do sytuacji z 1997 roku, gdy poza Sojuszem były m.in. Polska i państwa bałtyckie.

Ekspert Ulrich Bounat powiedział gazecie, że Rosjanie mogą być gotowi ustąpić w sprawie Ukrainy, oczekując w zamian ustępstw Zachodu w sprawie Europy. Według „Le Parisien” Moskwa mogłaby zaakceptować zawieszenie broni na obecnej linii frontu, ale ustępstwa te byłyby odwracalne, w przeciwieństwie do ewentualnego ograniczenia obecności wojskowej USA w Polsce i krajach bałtyckich. Bounat wskazał dwie interpretacje: cyniczną kalkulację, że Trump zgodzi się na wiele, albo próbę przerzucenia odpowiedzialności za impas na Europę.

Stanowiska i oceny w mediach

„Washington Post” napisał, że Rosja odniosła strategiczny sukces, skłaniając USA do rozmów o bezpieczeństwie Europy. Rozmówcy gazety zaznaczyli, że może to sprawiać wrażenie poparcia administracji Trumpa dla stanowiska Kremla. Przypomniano też stanowisko państw europejskich: Rosja musi najpierw zakończyć wojnę, zanim będzie można rozmawiać o bezpieczeństwie kontynentu. Gazeta ocenia ponadto, że rozmowy pokazują „rosnącą desperację” administracji, która próbuje wznowić dialog po miesiącach bez postępów i w obliczu zaangażowania USA w wojnę z Iranem. Według Interii gazeta pisała też, że Witkoff i Kushner ustąpili w kluczowej dla Kremla kwestii.

Europejscy urzędnicy, obawiając się rozmów ponad swoimi głowami, nalegają na udział w negocjacjach. Amerykanie zapowiedzieli podczas poniedziałkowej telekonferencji, że chcą kolejnych rund w formacie wielostronnym z udziałem Europy. Według wcześniejszych informacji Francja, Niemcy i Wielka Brytania zapowiadały obecność w Abu Zabi. Z kolei premier Donald Tusk i szef MSZ Radosław Sikorski ostrzegali w wywiadzie dla duńskiego „Borsen” przed nasileniem rosyjskich działań wymierzonych w Europę.

Kto negocjuje i co dalej

Business Insider przypomina, że Jared Kushner, zięć prezydenta Trumpa, uczestniczył już w rozmowach o zakończeniu wojny Izraela z Hamasem w październiku 2025 roku, a pod koniec 2025 roku wraz z Witkoffem spotykał się z Putinem. Jego działalność dyplomatyczna wywoływała zarówno uznanie, jak i zarzuty o czerpanie korzyści finansowych z relacji z przywódcami regionu.

Wyniki rozmów nie są jeszcze znane. Wiadomo, że negocjacje potrwają także w środę, a oceny ich przebiegu pochodzą głównie z komentarzy prasowych i wypowiedzi stron, więc mają charakter wstępny.