Ruszyły rozmowy Ukrainy, Rosji i USA w Abu Zabi. Pierwsze takie spotkanie od lutego

Start rozmów w Abu Zabi

We wtorek 10 listopada w Abu Zabi rozpoczęły się rozmowy w formacie Ukraina–USA–Rosja. Szef ukraińskiej delegacji Rustem Umierow napisał w serwisie X, że w porządku obrad są kluczowe kwestie dotyczące zakończenia działań wojennych i przybliżenia pokoju. Dodał, że Ukraina działa zgodnie z zadaniami wyznaczonymi przez prezydenta.

Jak podaje RMF24, rozmowy mają się odbyć we wtorek i w środę. Zanim zaczęły się główne obrady, ukraińska delegacja spotkała się z przedstawicielami państw europejskich, NATO i Komisji Europejskiej. Dołączyli do nich amerykańscy wysłannicy Steve Witkoff i Jared Kushner, a celem było uzgodnienie stanowisk.

Zobacz: Rozmowy w Abu Zabi: pierwszy dzień za nami, w środę ciąg dalszy negocjacji USA, Rosji i Ukrainy

Kto zasiada przy stole

Poza Umierowem, który kieruje Służbą Wywiadu Zagranicznego Ukrainy, w ukraińskiej delegacji są: Kyryło Budanow, szef kancelarii prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, Dawyd Arachamija, szef frakcji Sługa Narodu, Serhij Kysłyca, pierwszy zastępca szefa Biura Prezydenta, oraz Wadym Skibicki z wywiadu wojskowego HUR.

Rosyjską delegacją kieruje doradca Władimira Putina Władimir Miedinski. Według BBC w jej skład wchodzą także wiceministrowie spraw zagranicznych Siergiej Riabkow i Michaił Gałuzin, szef wywiadu Igor Kostiukow oraz generał armii Jurij Żigarłowski. Interia, powołując się na agencję Unian, pisze o oburzeniu strony ukraińskiej obecnością w rosyjskiej delegacji Dmitrija Minajewa i Aleksieja Komkowa, których Unian wiąże z przygotowaniem inwazji.

Terytoria i gwarancje bezpieczeństwa

Jak pisze BBC, oczekiwania wobec rozmów są niskie. Kluczowy spór dotyczy obwodu donieckiego, w większości zajętego przez Rosję. Moskwa żąda, by Ukraina oddała część regionu, którą nadal kontroluje, a Kijów chce zamrożenia linii styczności. Amerykański urzędnik, cytowany przez BBC, ocenił, że obie strony prywatnie okazują „odrobinę elastyczności”, choć publicznie nie ustępują.

Ten sam urzędnik podkreślił, że kwestii terytorialnej nie da się rozwiązać bez ustalenia powojennej architektury bezpieczeństwa. Proponowane ramy obejmują konsultacje w sprawie bezpieczeństwa, gorące linie kryzysowe i wzajemne środki deeskalacji, a także możliwe wznowienie Rady NATO–Rosja, w dużej mierze wstrzymanej od 2022 r.

Witkoff oświadczył, według Reutersa, że rozmowy dotyczą wykorzystania istniejących europejskich instytucji i porozumień bezpieczeństwa po wojnie. Kushner wezwał do stworzenia „nowych” ram bezpieczeństwa z udziałem Europy i zaznaczył, że spotkanie może co najwyżej „budować impet” przed kolejnym etapem.

Rola Europy i Morze Czarne

Szef MSZ Francji Jean-Noël Barrot powiedział, że przedstawiciele Francji, Niemiec i Wielkiej Brytanii będą w sali spotkań. Niemcy reprezentuje doradca kanclerza Guenter Sautter, a rzecznik rządu Steffen Meyer nie sprecyzował jego roli. Onet pisał jednak wcześniej, że przedstawiciele Europy i NATO nie będą w sali rozmów trójstronnych i mają działać na marginesie; materiały różnią się więc w tej kwestii.

BBC zwraca uwagę, że europejscy urzędnicy obawiają się porozumienia USA z Rosją w sprawie bezpieczeństwa bez ich udziału. Amerykanie mają zaproponować przejście do formatu wielostronnego, choć urzędnik przyznał, że Rosjanie mają złe doświadczenia z Europejczykami. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow odmówił podania, czy w programie rozmów znajdzie się wznowienie żeglugi na Morzu Czarnym.

Tło sprawy

Poprzednia runda trójstronna odbyła się w lutym w Genewie i zakończyła się bez przełomu. Według BBC wkrótce potem uwagę Waszyngtonu przesunęła wojna USA i Izraela z Iranem, a kolejnych rozmów nie było. Na Globie pisał 26 października, że rozmowy w Abu Zabi zapowiedziano na listopad, a Uszakow, który nie oczekiwał przełomu, nazywał je „próbą generalną”.

W niedzielę 8 listopada Donald Trump powiedział w CBS News, że porozumienie jest blisko, a Ukraina będzie miała „nieco zmieniony kształt”. Administracja USA poinformowała, że zwróciła się do Rosji o zgodę na gwarancje dla Ukrainy na wzór art. 4 i 5 NATO. Art. 5 to klauzula sojusznicza: atak na jedno państwo oznacza atak na wszystkich.

Sceptycy i dalszy ciąg

Ukraiński poseł Ołeksandr Mereżko, szef komisji spraw zagranicznych, powiedział BBC, że jego zdaniem Trump chce „szybkiej umowy kosztem Ukrainy”, którą Kijów odrzuci. Uważa, że Putina do prawdziwych negocjacji skłoni tylko większa presja sankcji i uderzeń w głąb Rosji.

Jak zaznacza BBC, Rosja nadal ostrzeliwuje Ukrainę, a w Kijowie widzi się w tym próbę wymuszenia umowy na rosyjskich warunkach. Wyniki rozmów będą znane po zakończeniu spotkania w środę; na razie są to wstępne informacje.