Referendum w Częstochowie: mieszkańcy głosują nad odwołaniem prezydenta i rady miasta

Głosowanie ruszyło bez zakłóceń

W niedzielę rano w Częstochowie rozpoczęło się referendum dotyczące odwołania prezydenta miasta Krzysztofa Matyjaszczyka oraz Rady Miasta przed upływem kadencji. Jak informuje TVN24, głosowanie ruszyło bez żadnych zakłóceń. Lokale wyborcze będą otwarte do godziny 21.

Według Wirtualnej Polski głosowanie odbywa się w 135 obwodach. Dla 126 stałych obwodów otwarcie wyznaczono na godzinę 7. Dziewięć obwodów odrębnych, m.in. w szpitalach, domach pomocy społecznej, hospicjum i areszcie śledczym, zaczęło pracę o 10.

Zobacz: Referendum w Albercie: wstępnie ponad 76 proc. za pozostaniem w Kanadzie

Dwie karty i dwa pytania

Formalnie odbywają się dwa odrębne referenda, dlatego każdy głosujący dostaje dwie karty. Mniejsza, w formacie A5, dotyczy prezydenta i zawiera pytanie, czy wyborca jest za odwołaniem Krzysztofa Adama Matyjaszczyka przed upływem kadencji. Większa, w formacie A4, dotyczy Rady Miasta Częstochowy.

Aby głos był ważny, trzeba postawić znak „X” w kratce przy odpowiedzi „TAK” albo „NIE”.

Progi frekwencji i uprawnieni

Ważność każdego z referendów zależy od liczby głosujących. W sprawie prezydenta musi wziąć udział co najmniej 46 625 osób, a w sprawie rady miasta 48 754. Według WP i Onetu progi te odpowiadają 3/5 liczby osób, które uczestniczyły w drugiej turze wyborów prezydenta miasta. RMF24 podaje, że chodzi o głosujących w drugiej turze ostatnich wyborów samorządowych.

Do udziału uprawnione są pełnoletnie osoby z czynnym prawem wyborczym, stale mieszkające w Częstochowie. Jak poinformował Tomasz Doruchowski, szef częstochowskiej delegatury Krajowego Biura Wyborczego, uprawnionych jest 158 230 osób.

Zarzuty wobec prezydenta i wcześniejsza próba odwołania

Jak przypominają Onet i RMF24, referendum poprzedziło zatrzymanie Krzysztofa Matyjaszczyka przez CBA 25 lutego. Prokuratura przedstawiła mu dwa zarzuty. Pierwszy dotyczy przyjęcia w latach 2018–2022 co najmniej 40 tys. zł w zamian za zmiany w budżecie miasta, które miały umożliwić realizację zamówienia publicznego z korzyścią dla jednego z przedsiębiorców. Drugi dotyczy przyjmowania od wielu osób korzyści majątkowych w łącznej kwocie nie mniejszej niż 129 tys. zł.

Katowicki sąd rejonowy nie zgodził się na aresztowanie samorządowca. Według RMF24 od zatrzymania prezydent nie może pełnić obowiązków, wchodzić do urzędu ani kontaktować się z pracownikami, a sam Matyjaszczyk konsekwentnie twierdzi, że jest niewinny. Są to zarzuty, a nie prawomocne ustalenia.

RMF24 przypomina też, że to druga próba odwołania prezydenta w tej kadencji: w 2025 roku nie zebrano wystarczającej liczby podpisów pod wnioskiem o referendum. Matyjaszczyk objął urząd w 2010 roku w przedterminowych wyborach, po odwołaniu w referendum poprzedniego prezydenta Tadeusza Wrony.

Kiedy poznamy wyniki

Delegatura Krajowego Biura Wyborczego w Częstochowie przewiduje, że wyniki będą znane w nocy z niedzieli na poniedziałek lub nad ranem. Materiały nie zawierają informacji o frekwencji w trakcie dnia ani o tym, jak będą wyglądały kolejne kroki po ogłoszeniu rezultatów.