Żurek odpowiada Nawrockiemu: spór o przysięgę sędziów i ślubowanie w Trybunale

Nominacje w Pałacu Prezydenckim

W poniedziałek 19 października w Pałacu Prezydenckim Karol Nawrocki wręczył akty powołania kilkudziesięciu sędziom i asesorom. Jak podaje WP, nominacje trafiły do sędziów sądów rejonowych, okręgowych oraz wojewódzkich sądów administracyjnych. Onet pisze, że nominacje sędziowskie otrzymali asesorzy, którym skończył się okres asesury.

W przemówieniu prezydent podkreślał swoje prerogatywy i mandat z wyborów powszechnych. Przypomniał, że od 1989 roku tysiące sędziów składało przysięgę w obecności prezydenta. „Nie ma innej drogi w Polsce, nie ma innego doświadczenia ustrojowego, nie ma innego mechanizmu do zostania sędzią RP niż ten, aby złożyć przysięgę wobec Prezydenta RP” – powiedział Nawrocki.

Zobacz: Manifestacja przed Trybunałem Konstytucyjnym. Kaczyński: TK i NBP to ostatnie instytucje poza kontrolą władzy

Odpowiedź ministra sprawiedliwości

Waldemar Żurek odpowiedział we wpisie na platformie X. Napisał, że prezydent „znów próbował napisać Konstytucję od nowa”, a gdy zrównuje akt powołania sędziego ze ślubowaniem w Trybunale Konstytucyjnym, „nie myli pojęć”, lecz „celowo manipuluje”.

Minister przypomniał, że sędziów sądów powszechnych powołuje prezydent, natomiast sędziów Trybunału wybiera Sejm. Według Żurka głowa państwa wykonuje później ustawowy obowiązek odebrania ślubowania, a Pałac Prezydencki nie ma w tej procedurze głosu decyzyjnego.

Inne głosy i kwestia asesorów

Onet przytacza także wiceministra sprawiedliwości Dariusza Mazura, który ocenił, że prezydentowi „pomyliły się epoki”, i przypomniał, że organ władzy wykonawczej obowiązują procedury prawa. Sędzia Bartłomiej Starosta z KRS wskazał, że w przypadku sędziów TK ślubowanie jest przede wszystkim aktem uroczystym, bo o powołaniu decyduje Sejm.

Onet zwraca uwagę, że art. 194 Konstytucji mówi o wyborze sędziów TK przez Sejm na 9 lat i nie wspomina o ślubowaniu wobec prezydenta; to wymóg ustawowy. Według portalu we wrześniu 57 asesorów czekało na nominację, a części wygasło prawo do orzekania. Mazur i Starosta przekonują, że opóźnienie wydłużało postępowania; stanowiska Kancelarii Prezydenta w tej sprawie materiały nie przedstawiają.

Jak narastał spór o Trybunał

Jak opisuje Interia, spór trwa od marca, gdy Sejm wybrał sześcioro sędziów TK. Prezydent odebrał ślubowanie od dwojga z nich, a czworga nie zaprosił, powołując się na błędy przy wyborze wskazywane przez jego Kancelarię. Ci czworo złożyli ślubowanie w Sejmie 9 kwietnia, ale nie objęli urzędów. Prezes TK Bogdan Święczkowski nie uznał tego za ślubowanie wobec prezydenta.

Sławomir Patyra, wybrany w czerwcu, złożył ślubowanie przed prezydentem pod koniec lipca. Maciej Berek został wybrany 4 września, ale Kancelaria Prezydenta nie zaprosiła go na ślubowanie, wskazując wątpliwości co do wymogów formalnych, m.in. stażu radcy prawnego. Marszałek Włodzimierz Czarzasty twierdził, że prezydent nie może podważać decyzji Sejmu, i 14 października Berek złożył ślubowanie w jego obecności.

W sobotę 17 października Na Globie informowało o stanowisku Europejskiego Stowarzyszenia Sędziów, które uznało, że TK nie może obecnie funkcjonować, i wezwało do wykonania orzeczenia ETPC.

Co dalej

Wypowiedzi z poniedziałku pokazują, że strony pozostają przy swoich stanowiskach: prezydent akcentuje rolę przysięgi składanej w jego obecności, a rząd odróżnia powołanie sędziów sądów powszechnych od wyboru sędziów TK przez Sejm. Materiały nie wskazują, by zapowiedziano nowe rozstrzygnięcia dotyczące Berka i pozostałych sędziów TK.